Bevrijdingsconcert door CVE en orgel
Bevrijdingsconcert door CVE, Gerard Habraken (orgel)

zaterdag 15 september | 15.00 uur | Stadskerk St. Cathrien, Begijnenhof 2, Eindhoven

Op 18 september vieren we de bevrijding van Eindhoven door de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog. Voor deze gelegenheid heeft het Collegium Vocale Eindhoven een programma samengesteld rondom de thema’s oorlog, bevrijding en overwinning.

We openen met “War”, op muziek gezet door de hedendaagse componist Piet Swerts. De tekst is een Engelse vertaling van “Hedd Wyn”, een duistere tekst waarvan het origineel in het Welsh geschreven is. Hierin staan centraal de (gevoelde) afwezigheid van God in tijden van oorlog en de gruwelijkheden die mensen elkaar aandoen.

Een eerste lichtstraal van hoop volgt door Diepenbrocks “Chanson d’Automne” op een tekst van Paul Verlaine. Hoewel dit gedicht geen directe inhoudelijke link met oorlog of bevrijding heeft, had het toch een cruciale rol bij de invasie van de geallieerden in Normandië in 1944: Een radio-uitzending van deze tekst werd gebruikt om het Franse verzet op de hoogte te brengen van de tijdsplanning van D-Day: Wanneer ze het eerste couplet hoorden, zou de invasie binnen één week plaatsvinden en het tweede couplet was het teken dat dit binnen de komende 24 uur zou gebeuren.

Fête-Dieu (Frans voor Sacramentsdag) voor orgel solo van Hendrik Andriessen werd gecomponeerd in 1918, het jaar waarin de gruwelijke Eerste Wereldoorlog ten einde liep. Veel Franse kathedralen werden in deze oorlog vernield of beschadigd. De componist schrijft: “Fête-Dieu is gecomponeerd omstreeks Sacramentsdag in 1918, toen de oorlog nog woedde en de bewonderde en geliefde kathedralen van Frankrijk in nood verkeerden. De scherpe tegenstelling van de oorlog met het feest van Sacramentsdag, bracht mij tot het schrijven van dit stuk. Dit ter verklaring van het feit dat dit stuk geen feestelijke, maar dramatisch-smekende muziek bevat”. Andriessen beschouwde dit opus als zeer persoonlijk en wilde het lange tijd niet uitgeven. Pas in 1972 werd het gepubliceerd.

Het concertprogramma bevat ook twee Te Deum composities, de traditionele gelegenheid om God te danken na een gewonnen oorlog. Beide werken werden geschreven toen de Tweede Wereldoorlog nog woedde, het stuk van Hendrik Andriessen onder Duitse bezetting in 1943 en het stuk van Benjamin Britten in 1944 in Engeland.


Piet Swerts (geboren 1960)

Piet Swerts (foto Paul de Cloedt 2017)
Piet Swerts (foto Paul de Cloedt 2017)

Piet Swerts studeerde aan het Leuven College of Arts (LUCA) waar hij, naast diverse andere onderscheidingen, voor de eerste keer in de geschiedenis van dit instituut, de speciale Prize Lemmens Tinel voor compositie en piano ontving. Onder zijn leraren waren Alan Weiss en Robert Groslot. Als componist beschouwt hij zichzelf als autodidact en ontving hij talrijke prijzen voor zijn werken, waaronder in 1993 de Grand Prix in het International Queen Elizabeth Composition Competition voor zijn vioolconcert. Al sinds 1982 is hij hoogleraar voor compositie, piano en muziekanalyse bij LUCA, dat tegenwoordig bij de Katholieke Universiteit Leuven aangesloten is als afdeling Drama en Muziek. Tussen 1985 en 2005 was hij dirigent van het Ensemble voor Hedendaagse Muziek van LUCA en sinds die tijd componeert hij met name opdrachtwerken. Zijn werken worden wereldwijd uitgevoerd en een deel ervan is op cd opgenomen.

organist Gerard Habraken
Gerard Habraken

Gerard Habraken studeerde orgel bij Hub. Houët aan het Brabants Conservatorium te Tilburg (Einddiploma Solospel, 1974) en  bij Kamiel D’Hooghe aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Brussel, waar hij in 1976 met Onderscheiding afstudeerde. Verdere studies bij o.a. Luigi F. Tagliavini, René Saorgin, Marie-Claire Alain, Piet Kee, Louis Toebosch en Harald Vogel. In 1977 werd hij eerste-prijswinnaar van het Orgelconcours ‘Alex Paepen’ te Antwerpen en in 1979 won hij de derde prijs van het ‘César Franck Concours’ te Haarlem.

Gerard Habraken gaf concerten in de meeste landen van Europa en verleende medewerking aan tal van radio-, televisie-, grammofoon- en cd-opnamen. Zijn repertoire omvat werken uit alle stijlperioden en hij bracht de eerste uitvoering van werken van o.a. Kees Schoonenbeek, Louis Toebosch, Henk Badings en Mathieu Dijker. Als begeleider en continuo-speler werkt hij samen met tal van gerenommeerde solisten, koren en ensembles. Hij was tot aan de sluiting van de kerk jarenlang als organist verbonden aan de H. Hartkerk in Eindhoven en was docent pijporgel aan Factorium Podiumkunsten te Tilburg. Hij is regelmatig docent bij cursussen in binnen- en buitenland. 

Ruud Huijbregts
Ruud Huijbregts

Ruud Huijbregts studeerde aan het Brabants Conservatorium te Tilburg orgel bij Hub.Houët en Bram Beekman, klavecimbel bij Gerard Dekker en koordirectie bij Jan Boogaarts en Cees Rotteveel.

Verder volgde hij nog diverse cursussen o.a. bij Luigi Tagliavini, Albert de Klerk en Kamiel d’Hooghe (orgel) en Joop van Zon (orkestdirectie).

Ruud Huijbregts is op verschillende terreinen actief: als organist, klavecinist/continuospeler en als koordirigent gaf hij vele concerten in binnen en buitenland, en verzorgde hij diverse radio- en televisie- en cd-opnamen.

In 1981 richtte hij het Eindhovens Vocaal Ensemble op, thans Collegium Vocale Eindhoven geheten. Met dit koor voerde hij vele grote koorwerken uit, waaronder Bach’s Johannes- en Matthäus-Passion, Magnificat en Hohe Messe, de Mariavespers van Monteverdi, het Requiem en de mis in c klein van Mozart en alle grote missen van Haydn. Daarnaast ook vele werken van hedendaagse componisten o.a. Toebosch, Maessen, Manneke, Kodaly, Britten en Pärt.

Naast zijn werk als dirigent/organist aan de Eindhovense Stadskerk is hij nog dirigent van het studentenkoor Vokollage van het Eindhovens Studenten Muziekgezelschap “Quadrivium”, en docent aan de CKE muziekschool te Eindhoven. In 2011 werd hij benoemd tot stadsorganist van Eindhoven. Sinds 2015 is hij docent orgel aan het Fontys Conservatorium in Tilburg.


Alfons Diepenbrock (1862 – 1921)

Alfons Diepenbrock kreeg als kind al les in piano en viool, en later ook zangles. Hoewel hij dirigent wilde worden studeerde hij op aandringen van zijn vader klassieke talen en werd leraar. In 1894 gaf hij die baan echter op en richtte zich op het componeren, waarbij hij zijn levensonderhoud verdiende met privé lessen. Hoewel hij nooit een studie compositie gevolgd heeft en op dit gebied autodidact was, wordt hij tot de grootste Nederlandse componisten gerekend. Zijn vroege werken laten een invloed van de muziek van Richard Wagner herkennen, terwijl hij later in zijn leven ook impressionistische elementen gebruikte. Zijn oeuvre omvat ruim 150 werken, waarvan veel vocale muziek zoals liederen en koorwerken.

Benjamin Britten (1913 – 1976)

Al toen hij nog een kind was componeerde Benjamin Britten al meerdere honderd kleine werken. Na piano-, altviool- en compositieles gevolgd te hebben, studeerde hij aan het Royal College of Music in Londen. Kort na zijn internationale doorbraak als componist in 1937 verliet de bekennende pacifist Britten Europa vanwege de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog en leefde tot 1942 in de VS.

Na de oorlog werd hij een van de vooraanstaande componisten van de 20e eeuw, o.a. vanwege grote composities zoals zijn opera’s Peter Grimes en A Midsummer Night’s Dream en het War Requiem van 1962. Het Festival Te Deum van 1944 is een kleiner werk, geschreven in opdracht van het St. Mark’s Church Choir ter gelegenheid van het honderdjarig jubileum van hun kerkgebouw.

Hendrik Andriessen (1892 – 1981)

Andriessen studeerde compositie en orgel aan het Conservatorium van Amsterdam en werkte daarna als organist o.a. in Utrecht. Vanaf 1927 was hij docent voor compositie en muziektheorie in Amsterdam, was tussen 1937 en 1949 directeur van het Conservatorium van Utrecht en daarna tot 1957 directeur van het Conservatorium van Den Haag. Van 1952 tot 1963 was hij hoogleraar in Nijmegen. Als componist heeft Hendrik Andriessen veel bijgedragen aan de ontwikkeling van de liturgische muziek, hoewel hij ook veel kamermuziek en orkestwerken, waaronder vijf symfonieën, en twee opera’s heeft nagelaten.