Orgelfestival Zaterdag – 15.00 uur – Franck Integrale III
Orgelconcert door stadsorganist Ruud Huijbregts

zaterdag 24 september | 15.00 uur | Stadskerk St. Cathrien, Begijnenhof 2, Eindhoven
stadsorganist Ruud Huijbregts achter de speeltafel van het orgel in de Eindhovense stadskerk St. Catharina

De eerste uitvoering van deze drie orgelwerken vond plaats in de Salle des Fêtes van het nieuwe Palais du Trocadero, een gebouw dat was opgericht voor de Parijse wereldtentoonstelling. In deze grote zaal had Cavaillé-Coll een monumentaal orgel geplaatst, waarop Franck zijn speciaal voor deze gelegenheid gecomponeerde werken op 1 oktober 1878 speelde.

Fantaisie en La majeur

De oorspronkelijke titel van dit werk was Fantaisie-Idylle en is een voorbeeld van uitzonderlijke melodische schoonheid, en de onnavolgbare inventiviteit van Franck als improvisator.

We kunnen drie thematische motieven onderscheiden die in het stuk verder worden ontwikkeld: een statig unisono thema, driemaal geëxposeerd, onderbroken door modulerende passages op het récit. Dit gegeven neemt in intensiteit toe en ontwikkelt zich uiteindelijk tot een expressieve melodie in a mineur. Het tweede gegeven wordt gevormd door een syncopisch dalende toonladder, begeleid door een beweging van gebroken akkoorden. Na een korte terugkeer van het eerste thema komt het dromerige, koraalachtige derde thema, ondersteund door de registratie van de Voix humaine.

Na een moment van betrekkelijke rust worden de eerste twee thema’s verder ontwikkeld en leiden uiteindelijk naar een Très largement waarin de twee thema’s samen opgaan in het volle werk van het orgel. Hierna neemt de spanning verder af, uitmondend in het dromerige derde gegeven op de Voix humaine,  waarmee het stuk verstild afsluit.

Cantabile

Dit werk is qua tijdsduur het kortste orgelwerk van Franck, maar met een zeer grote diepgang. Het staat in de door Franck geliefde toonsoort B groot, en begint met een dialoog tussen de fraaie melodie, gespeeld met hobo en trompet, en de grondstemmen van het hoofdwerk. De melodie klinkt eerst in de sopraan, later in de tenor. Vervolgens – na een lang orgelpunt – ontspint zich een canon tussen sopraan en bas die naar een melodische en harmonische climax leidt. Hierna keert de melodie terug, uitmondend in het mijmerende, verstilde slot. Tijdens de uitvaartdienst van Franck in de St. Clotilde op 12 november 1890 speelde Eugène Gigout dit stuk tijdens het offertorium.

Pièce héroïque

Dit majestueuze stuk begint met aandringende staccato-akkoorden in de rechterhand, die doen denken aan de hoorns van het symfonie-orkest. In de linkerhand zet een sterk ritmische melodie in, even later beantwoord door de rechterhand. Na een eerste fortissimo en pianistische akkoordbrekingen en een afsluiting op de dominant (Fis) volgt het zachte middendeel, ingeleid door paukenslagen, gespeeld op het pedaal. Elementen uit het eerste deel keren weer terug en na een climax wordt het stuk in B groot besloten met het koraalachtige thema uit het zachte middendeel.

Naast de vele lofuitingen over de Fantaisie en La majeur en het Cantabile werd het Pièce héroïque bij de première minder gewaardeerd. Wellicht om deze reden heeft Franck zelf dit werk hierna nooit meer gespeeld.


Attentie: Voor dit concert werken we samen met Ticket Kantoor. Hiermee kunt u de noodzakelijke registratie en betaling voor dit concert vooraf regelen zodat u zonder extra wachten het concert kunt bezoeken.

Koop uw kaartje met Ticket Kantoor