Simeon ten Holt: HORIZON op vier vleugels
door Niek Duiven, Maxime Horsting, Misha Vonk enEdwin Mulder

zaterdag 14 september | 15.00 uur | Stadskerk St. Cathrien, Begijnenhof 2, Eindhoven
Niek Duiven, Maxime Horsting, Misha Vonk enEdwin Mulder spelen Horizon van Simeon ten Holt

Vandaag klinkt heel bijzondere Kamermuziek in de Cathrien. Pianodocent Niek Duiven en zijn drie leerlingen Maxime Horsting, Misha Vonk en Edwin Mulder bundelen in het project ‘Horizon’ hun krachten. Op vier vleugels geven ze uitvoering aan deze prachtige muziek van Ten Holt. Horizon is minder bekend dan Canto ostinato maar beslist niet minder boeiend. ”Zonder sensualiteit is muziek steriel” stelt Ten Holt en “muziek moet terug naar de tonaliteit na de tonaliteit’. Ten Holt gebruikt de metafoor van de ‘antennebouwer’ die zoekt naar signalen, op reis gaat, vooraf niet wetend waarheen en hoe verder, pas gaandeweg een richting beseffend. Zo ontstaat, onderhuids, geleidelijk zoekend, Canto ostinato (1976-79) en HORIZON (1983-1985) Ten Holt is van het ónbekende, het mysterie. Betekenis moet de luisteraar zelf zien te vinden, en juist daarin schuilt de kracht en diepte van zijn werk.

Simeon ten Holt is leerling van Jacob van Domselaer en Arthur Honegger en ontwikkelt zich in de jaren zestig als componist in de toen gangbare seriële techniek. In de jaren zeventig ontstaat bij hem een sterke onvrede over deze rationalistische wijze van muziek creëren. Hij raakt ervan overtuigd dat muzikale communicatie en diepgang melodie nodig heeft, vanuit het tasten van de eigen handen op het instrument (in zijn geval de piano).  ”Zonder sensualiteit is muziek steriel”. Volgens Ten Holt moet muziek ook terug naar wat hij noemt “tonaliteit na de tonaliteit’. Zo ontstaat tegelijkertijd met het werken aan andere composities, onderhuids, geleidelijk, als het ware ‘illegaal’ een andere weg zoekend, Canto ostinato (1976-1979). Dit is het eerste van een reeks avondvullende werken voor toetsinstrumenten, en het stuk dat hem gaandeweg internationale roem en erkenning brengt. Latere composities  zijn o.m. Lemniscaat, Incantatie IV en Méandres voor toetsinstrumenten, Palimpsest voor strijkseptet, en de ‘Soloduivelsdansen’ en Natalon voor piano.

HORIZON (1983-1985) ontstaat in eenzelfde proces van zoeken, openstaan en laten groeien. Ten Holt gebruikt vaak de metafoor van de ‘antennebouwer’ die zoekt naar signalen, op reis gaat, vooraf niet wetend waarheen en hoe verder, pas gaandeweg een richting beseffend. Waar in Canto ostinato korte melodische motieven de bouwstenen van de muziek zijn, vindt in HORIZON als het ware een schaalvergroting plaats: De bouwstenen zijn nu kortere of langere complete volzinnen. Deze zijn afgeleid van een dragende laag die bestaat uit door twee continu doorgaande partijen. Deze ‘zinnen’ bepalen de structuur en de vorm van het werk als geheel. Dit alles zegt echter nog niets over zaken als gevoel, emotie of expressie. Ten Holt is van het ónbekende, het mysterie. Betekenis moet de luisteraar zèlf zien te vinden, en juist dáárin schuilt voor veel luisteraars de kracht en diepte van zijn werk. Hypnotiserend, beklemmend, jubelend? Zeker, maar steeds ook spiritueel (in brede zin). De in de partituur voorgeschreven herhalingsprocedure, in samenhang met de aangegeven interpretatievrijheden maken het spelen èn beleven van HORIZON tot een avontuur met ritualistische trekken, een reis van vooraf onbepaalde lengte met, naar we hopen, veel schoonheid van details en van vergezichten en inzichten onderweg.

De uitvoerenden:

Maxime Horsting, scholiere met passie voor de piano, o.a. in improvisatie en creëren van eigen werk.

Misha Vonk, scholier, groeit op in een muzikaal milieu en is al enkele jaren bekend met het spelen van Ten Holt (Canto ostinato in twee-piano-versies in besloten concerten).

Edwin Mulder, piano-amateur in de ware zin van het woord met brede belangstelling voor samenwerkend musiceren in zowel klassiek als popmuzikaal verband.

Niek Duiven, pianodocent, speelt werk van Ten Holt sinds midden jaren negentig, o.m. Horizon (Ruïnekerk Bergen, 1997, op uitnodiging van de componist), Canto ostinato en Méandres in diverse combinaties.